Εισήγηση για το Συνέδριο “Ρωσική Επανάσταση – Η διαρκής πρόκληση”

Αθήνα, 12-14 Απρίλη, 2019

Περίληψη

Η εισήγηση αυτή ξεκινά με κάποιες επισημάνσεις σχετικά με τη θεωρητική θεμελίωση και ιστορική γένεση του κράτους. Στη συνέχεια αναλύεται ο ρόλος του κράτους στην Οκτωβριανή επανάσταση και στα καθεστώτα του ‘υπαρκτού σοσιαλισμού’. Εδώ αναδεικνύονται οι ιδεολογικές διαφορές και συγκρούσεις ανάμεσα στην κυρίαρχη τάση των μπολσεβίκων και τους εξ αριστερών επικριτές τους, και κυρίως τους ‘Αριστερούς Κομμουνιστές’, και επιχειρείται μια ερμηνεία της σοβαρής απόκλισης ανάμεσα στην προβλεπόμενη από τους κλασικούς ‘απονέκρωση’ του κράτους σε συνθήκες σοσιαλισμού και τον ενισχυόμενο ρόλο του κράτους κατά τη μετ-επαναστατική περίοδο. Με βάση την ιστορική αυτή εμπειρία, διερευνούνται σε γενικές γραμμές οι προϋποθέσεις για μια επαναστατική υπέρβαση του κράτους. Τέλος, μέσα στις σημερινές συνθήκες μιας αυξανόμενης διεθνικής ανάπτυξης και παγκοσμιοποίησης του κεφαλαίου, εξετάζεται ο μεταβαλλόμενος ρόλος του κράτους και οι προοπτικές ενός αναγκαίου συντονισμού από το τοπικό μέχρι το πλανητικό επίπεδο, με μια ταυτόχρονη υποβάθμιση και εξαφάνιση των κρατικών θεσμών.

Abstract

This paper starts with some remarks concerning the theoretical foundation and historical genesis of the state. Subsequently, the role of the state in the October revolution and the ‘existing socialism’ regimes is analyzed. Here we highlight the ideological differences and conflicts between the dominant Bolshevik trend and the left-wing critics, mainly the ‘Left Communists’, and attempt to offer an explanation of the serious divergence between the ‘withering away’ of the state under socialism predicted by the classics and its strengthening role during the post-revolutionary period. On the ground of this historical experience, we explore in broad lines the preconditions for a revolutionary supersession of the state. Finally, within the contemporary conditions of a rising transnational development and globalization of capital, we examine the changing role of the state and the prospects of a necessary coordination from the local to the planetary level, with a simultaneous degradation and disappearance

 

Ο Γιώργος Λιοδάκης είναι Καθηγητής Πολιτικής Οικονομίας στο Πολυτεχνείο Κρήτης.